Rak jelita grubego

anatomy 160524 960 720Rak jelita grubego, czyli nowotwór występujący najczęściej w obrębie okrężnicy, zgięcia esiczo-odbytniczego i odbytnicy, zaczyna być chorobą społeczną naszej cywilizacji. W Europie jest najczęstszym nowotworem złośliwym i częstość jego występowania stale rośnie. Niestety zachorowalność ciągle jeszcze wiąże się z wysoką śmiertelnością, a spowodowane jest to opóźnieniem rozpoznania choroby. Dzieje się tak ponieważ nowotwór ten rozwija się bezobjawowo przez wiele lat, ze zmian łagodnych zwanych polipami. W 90-95% przypadków zachorowanie na ten rodzaj nowotworu jest sporadyczne, w pozostałych 5-10% ma podłoże dziedziczne. Dlatego poddając się badaniu kolonoskopowemu odpowiednio wcześnie i usuwając polipy można w prosty sposób zapobiegać rozwojowi raka jelita grubego.

Na wystąpienie raka jelita grubego wpływ mają:

      Dieta
    • zawierająca:
      • dużą ilość tłuszczów
      • dużą ogólną podaż energii
      • dużą ilość mięsa zwłaszcza czerwonego ( wołowina, wieprzowina, baranina, cielęcina)
      • małą ilość warzyw i owoców
      • małą ilość błonnika
      • małą ilość wapnia
      • małą ilość witaminy A,C,E oraz selenu
    • częste spożywanie produktów przesmażonych i grillowanych (kontakt z powstającym czynnikiem rakotwórczym benzenopirenem)
    • częste używanie alkoholu, zwłaszcza piwa
    • palenie tytoniu

 oraz pozostałe czynniki takie jak:

  • mała aktywność ruchowa, w wyniku czego ruchy jelit są zwolnione, co powoduje dłuższy kontakt ściany jelita z substancjami szkodliwymi
  • kontakt zawodowy z produktami ropy naftowej, azbestu i gazami spalinowymi
  • czynnik genetyczny
    • zwiększone ryzyko zachorowania u osób, u których wśród krewnych wystąpił rak jelita grubego, żołądka, piersi, jajnika, trzonu macicy i nowotwory układu moczowego
  • wystąpienie w jelitach innych chorób na podłożu, których rozwinąć się może rak:
    • tzw. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
    • choroba Leśniowskiego-Crohna
    • polipy jelita grubego
    • polipowatość jelita grubego ( choroba spowodowana zmianą genetyczną, polegająca na wystąpieniu bardzo licznych polipów – w 100% przechodząca w raka)

Objawy

Rak jelita grubego może rozwijać się nie dając żadnych objawów przez okres od 7 do 12 lat. Pierwsze symptomy często umykają uwadze pacjenta, ponieważ są bardzo niespecyficzne i w większości przypadków przypominają powszechne dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

    Do najczęstszych należą:
  • Bóle brzucha
  • Zmiana rytmu wypróżnień
  • Naprzemienne występowanie zaparć i biegunek
  • Krew w stolcu lub krwawienie z odbytu
  • Niewyjaśnione osłabienie
  • Niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego
  • Utrata masy ciała
    Poza tym:
  • Wyczuwalny guz w podbrzuszu po prawej stronie
  • Tępy ból w okolicy podbrzusza po prawej stronie, w okolicy pępka lub nadbrzusza – mylony z zapaleniem wyrostka robaczkowego
  • Wzdęcia i bóle o charakterze kolki jelitowej
  • Uczucie niepełnego wypróżnienia – parcie daremne
  • Brak łaknienia
    Typy morfologiczne nowotworu jelita grubego wdł. WHO:
  • gruczolakorak (adenocarcinoma) – dotyczy około 90 % przypadków
    • gruczolakorak sitowaty typu czopiastego (cribriform comedo-type adenocarcinoma),
    • rak rdzeniasty (medullary carcinoma),
    • rak mikrobrodawkowaty (micropapillary carcinoma),
    • gruczolakorak śluzowy (mucinous adenocarcinoma)
    • gruczolakorak ząbkowany (serrated adenocarcinoma),
    • rak sygnetowatokomórkowy (signet ring cell carcinoma);
  • rak gruczołowo-płaskonabłonkowy (adenosquamous carcinoma);
  • rak wrzecionowatokomórkowy (spindle cell carcinoma);
  • rak płaskonabłonkowy (squamous cell carcinoma);
  • rak niezróżnicowany (undifferentiated carcinoma).

Jednym z podstawowych składników opisu patologicznego nowotworu mającym znaczenie prognostyczne jest stopień złośliwości histologicznej.

    Wyróżnia się 3 stopnie:
  • G1 (nowotwór najbardziej zróżnicowany, rokujący lepiej),
  • G2 (średnio zróżnicowany),
  • G3 (słabo zróżnicowany o gorszym rokowaniu).

Większość zachorowań na nowotwory złośliwe  jelita grubego występuje po 50 roku życia bo aż 94%, przy czym ponad 75% u obu płci przypada na osoby starsze ,po 60 roku życia. Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wzrasta z wiekiem, przy czym u mężczyzn jest około 1,5-2 razy wyższe niż u kobiet.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020.

Całkowita wartość projektu : 3 895 510,00 zł
Dofinansowanie z Funduszy Europejskich: 3 311 183,50 zł